Podaż Bitcoina

Wprowadzenie

W tradycyjnym świecie finansowym banki centralne mogą drukować dowolną ilość pieniędzy, co często prowadzi do spadku ich siły nabywczej z powodu inflacji. W przypadku Bitcoina sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Od samego początku jego twórca, Satoshi Nakamoto, ustalił sztywne reguły gry, których żaden rząd ani instytucja nie mogą zmienić. W całym cyfrowym ekosystemie Bitcoina może powstać maksymalnie 21 milionów monet. Ta cyfra jest ostateczna i zapisana w kodzie źródłowym sieci.

Nowe Bitcoiny pojawiają się w obiegu stopniowo, a proces ten przypomina powolne wydobywanie złota z ziemi, dlatego nazywa się go kopaniem lub minowaniem. Każdy, kto udostępni moc obliczeniową swojego komputera do zabezpieczania sieci, ma szansę na nagrodę w postaci nowo powstałych monet. Temu procesowi towarzyszy mechanizm zwany halvingiem, który co kilka lat o połowę zmniejsza liczbę nowych Bitcoinów trafiających na rynek. Dzięki temu podaż rośnie coraz wolniej, co zbliża sieć do ostatecznego limitu 21 milionów sztuk.

Warto pamiętać, że część istniejących Bitcoinów bezpowrotnie traci się każdego roku. Dzieje się tak, gdy właściciele gubią klucze prywatne do swoich portfeli, zapominają haseł lub umierają bez przekazania dostępu bliskim. Oznacza to, że rzeczywista liczba dostępnych i aktywnych monet w obiegu jest w praktyce niższa niż oficjalny licznik wyemitowanych dotąd Bitcoinów. Ta kurcząca się dostępność sprawia, że zasób ten bywa nazywany cyfrowym goldem.

Szczegółowy opis

Mechanizm podaży Bitcoina opiera się na kryptografii oraz rozproszonym rejestrze transakcji, czyli blockchainie. Nowe bloki transakcyjne są dodawane do łańcucha średnio co dziesięć minut. Za każde poprawne rozwiązanie zadania kryptograficznego górnik otrzymuje nagrodę bloku, która na samym początku istnienia sieci wynosiła 50 Bitcoinów.

Zgodnie z protokołem, nagroda ta ulega zmniejszeniu o połowę co 210 000 bloków, co zajmuje w przybliżeniu cztery lata. Proces ten będzie trwał tak długo, aż nagroda za blok spadnie do zera, co szacunkowo nastąpi okołu roku 2140. Po tym wydarzeniu górnicy nie będą już otrzymywać nowych monet z protokołu, a ich dochody będą pochodzić wyłącznie z opłat za transakcje uiszczanych przez użytkowników sieci.

Istotnym aspektem podaży jest również pojęcie płynności oraz podaży monet uśpionych. Analiza on-chain pozwala badaczom śledzić, ile monet znajduje się na giełdach i jest gotowych do natychmiastowej sprzedaży, a ile pozostaje w długoterminowych portfelach inwestorów, którzy rzadko handlują swoimi zasobami. Istnieje znaczna niepewność co do dokładnego wolumenu monet faktycznie dostępnych do handlu, ponieważ starsze adresy powiązane z wczesnymi twórcami i górnikami pozostają nietknięte od lat, a ich intencje są nieznane.

Przykłady

Klasycznym przykładem działania mechanizmu podaży jest historia kolejnych halvingów. Kiedy sieć wystartowała, dzienna emisja nowych monet była bardzo wysoka. Z biegiem lat, poprzez cykliczne obniżanie nagrody o połowę, tempo powstawania nowych Bitcoinów mocno wyhamowało. Dla przeciętnego obserwatora oznacza to, że presja sprzedażowa ze strony górników, którzy muszą sprzedawać część wykopanych monet na pokrycie kosztów energii, regularnie maleje.

Innym przykładem jest sytuacja, w której duzi inwestorzy, często nazywani wielorybami, przenoszą duże ilości Bitcoinów z giełd handlowych do prywatnych portfeli sprzętowych. Taki zabieg zmniejsza podaż płynną na giełdach, co przy stałym lub rosnącym popycie teoretycznie sprzyja wzrostowi wyceny rynkowej danej monety. Z kolei masowe napływy monet na giełdy zazwyczaj zwiastują chęć ich szybkiej sprzedaży przez posiadaczy.

Zalety i ograniczenia

Główną zaletą ograniczonej podaży Bitcoina jest jego odporność na inflację monetarną, która trapi tradycyjne waluty fiducjarne emitowane przez państwa. Przewidywalny i transparentny harmonogram emisji sprawia, że każdy uczestnik rynku zna zasady panujące w sieci z góry, co budzi zaufanie jako do alternatywnego środka przechowywania wartości.

Do ograniczeń należy natomiast brak elastyczności całego systemu. Ponieważ podaż nie może zareagować na nagłe zmiany zapotrzebowania na pieniądz w gospodarce światowej, kurs Bitcoina charakteryzuje się dużą zmiennością cenową. Ponadto, ostateczne wygaszanie nagrody dla górników w dalekiej przyszłości budzi dyskusje ekonomiczne dotyczące długoterminowego bezpieczeństwa sieci opartego wyłącznie na opłatach transakcyjnych.