Wyrocznie blockchain
Wyrocznie blockchain to zewnętrzne usługi lub systemy, które dostarczają dane z realnego świata do wnętrza inteligentnych kontraktów działających w sieciach zdecentralizowanych.
Materiał edukacyjny przygotowany z pomocą AI i automatycznej kontroli jakości. Redakcja dodatkowo sprawdza wybrane materiały. Opisuje również ograniczenia i ryzyka; nie stanowi indywidualnej rekomendacji.
Wprowadzenie
Inteligentne kontrakty, czyli programy uruchamiane na blockchainie, są z natury zamknięte. Oznacza to, że potrafią wykonywać operacje bazując wyłącznie na danych, które znajdują się bezpośrednio w tej konkretnej sieci. Nie mają jednak naturalnej zdolności sprawdzania informacji pochodzących z zewnętrznego świata, takich jak bieżące kursy walut, wyniki meczów sportowych czy warunki pogodowe. Aby inteligentny kontrakt mógł zareagować na zdarzenie z życia codziennego, potrzebuje bezpiecznego pośrednika. Tym pośrednikiem jest właśnie wyrocznia blockchain.
Można wyobrazić sobie wyrocznię jako swoisty pomost lub tłumacz między światem tradycyjnych danych a zamkniętą cyfrową przestrzenią sieci kryptowalutowych. Dostarcza ona żądane informacje w taki sposób, aby algorytm blockchaina mógł je odczytać i przetworzyć. Bez takich mechanizmów większość zaawansowanych zastosowań technologii zdecentralizowanych, w tym zaawansowane finanse czy ubezpieczenia automatyczne, byłaby praktycznie niemożliwa do zrealizowania w praktyce.
Szczegółowy opis
W ujęciu technicznym wyrocznie nie tyle tworzą dane, ile pobierają je z zewnętrznych źródeł, takich jak strony internetowe, interfejsy API czy fizyczne czujniki IoT, a następnie przesyłają je do sieci blockchain w formie transakcji. Ze względu na architekturę systemów zdecentralizowanych pojawia się jednak istotny problem bezpieczeństwa, znany jako problem wyroczni. Skoro blockchain opiera się na braku konieczności zaufania do pojedynczych podmiotów, poleganie na jednej centralnej wyroczni mogłoby prowadzić do manipulacji danymi, awarii lub celowego fałszowania wyników przez operatora.
Aby temu zapobiec, tworzy się zdecentralizowane sieci wyroczni. W takich systemach wiele niezależnych węzłów zbiera dane z różnych źródeł, agreguje je i dopiero po osiągnięciu konsensusu wprowadza do inteligentnego kontraktu. Istnieją również wyrocznie jednokierunkowe oraz dwukierunkowe, które pozwalają nie tylko pobierać dane do blockchaina, ale także wysyłać informacje z sieci na zewnątrz. Warto zaznaczyć, że istnieje tu pewna istotna niepewność dotycząca niezawodności ostatecznego źródła danych, ponieważ nawet najbardziej zdecentralizowana sieć przesyłowa może przekazać informację, która pierwotnie w zewnętrznym API była błędna lub sfałszowana.
Przykłady
Najbardziej powszechnym przykładem wykorzystania wyroczni są zdecentralizowane platformy pożyczkowe. Aby użytkownik mógł pożyczyć kryptowalutę pod zastaw innej, system musi na bieżąco znać ich rynkową wartość wyrażoną w walucie fiducjarnej lub innej kryptowalucie. Wyrocznia stale dostarcza aktualne ceny z giełd do inteligentnego kontraktu, który w razie spadku wartości zabezpieczenia poniżej wymaganego poziomu może automatycznie uruchomić procedurę likwidacji pozycji.
Innym przykładem są kryptograficzne zakłady oraz rynki predykcyjne. Uczestnicy mogą stawiać środki na określone wydarzenia polityczne lub gospodarcze. Po zakończeniu wydarzenia wyrocznia dostarcza oficjalny wynik do kontraktu, który na tej podstawie automatycznie wypłaca wygraną odpowiednim adresom bez udziału centralnego organizatora. Podobnie funkcjonują ubezpieczenia parameterne, które automatycznie wypłacają odszkodowanie w przypadku wystąpienia określonych zjawisk pogodowych, zweryfikowanych przez niezależne stacje meteorologiczne.
Zalety i ograniczenia
Do głównych zalet wyroczni należy przede wszystkim umożliwienie inteligentnym kontraktom interakcji z rzeczywistym światem, co drastycznie poszerza zastosowanie technologii blockchain poza proste przesyłanie tokenów. Zdecentralizowane wyrocznie zwiększają także odporność systemów na manipulacje poprzez mechanizmy konsensusu i weryfikacji wieloźródłowej.
Wśród ograniczeń wskazuje się głównie podatność na tzw. problem wyroczni, czyli ryzyko dostarczenia fałszywych danych do bezpiecznego z natury systemu. Dodatkowo korzystanie z wyroczni wiąże się z kosztami transakcyjnymi, ponieważ każde zapytanie i przesłanie danych wymaga uiszczenia opłaty sieciowej w postaci gazu. Istnieją również opóźnienia czasowe wynikające z konieczności przetworzenia danych przez sieć węzłów, co w dynamicznych zastosowaniach finansowych może mieć znaczenie operacyjne.