Kontrakt perpetual

Wprowadzenie

Wyobraź sobie zakład o to, czy cena bitcoina wzrośnie, czy spadnie w przyszłości. Zwykły zakład ma określony koniec, na przykład koniec miesiąca, kiedy trzeba go rozliczyć. Kontrakt perpetual działa inaczej – możesz go trzymać tak długo, jak chcesz, nawet przez wiele miesięcy, bez obawy, że nagle wygaśnie.

Aby cena takiego kontraktu nie oddalała się zbytnio od faktycznej ceny kryptowaluty na rynku, giełdy stosują specjalny mechanizm przepływu pieniędzy między inwestorami. Osoby grające na wzrosty płacą osobom grającym na spadki (lub na odwrót) w regularnych odstępach czasu. Ten system sprawia, że instrument zachowuje się bardzo podobnie do rynku kasowego, mimo że fizycznie nie kupujesz danej monety.

Szczegółowy opis

Kontrakty perpetual (wieczyste) stanowią fundament płynności na współczesnych giełdach pochodnych instrumentów finansowych. W przeciwieństwie do tradycyjnych kontraktów terminowych futures, nie wymagają one rolowania pozycji na kolejne serie po wygaśnięciu bieżącego kontraktu.

Kluczowym elementem utrzymującym powiązanie ceny kontraktu z ceną indeksu bazowego (rynku spot) jest stopa finansowania, czyli funding rate. Jest to okresowa opłata wymieniana bezpośrednio pomiędzy pozycjami długimi (long) a krótkimi (short). Gdy cena kontraktu perpetual przewyższa cenę rynkową spot, stawka finansowania jest dodatnia, co oznacza, że posiadacze pozycji długich płacą posiadaczom pozycji krótkich. Zachęca to do zamykania longów lub otwierania shortów, sprowadzając cenę z powrotem do poziomu rynkowego. Gdy sytuacja jest odwrotna, stawka staje się ujemna.

Instrumenty te niemal zawsze oferują możliwość stosowania dźwigni finansowej (leverage), co pozwala inwestorom operować kapitałem wielokrotnie przewyższającym ich własny wkład. Wiąże się to jednak z ryzykiem szybkiej likwidacji pozycji w przypadku niekorzystnych ruchów cenowych.

Przykłady

Załóżmy, że inwestor chce spekulować na wzroście ceny ethereum, ale nie chce kupować samej kryptowaluty i martwić się o jej bezpieczne przechowywanie na portfelu. Otwiera on na giełdzie kontrakt perpetual typu long na parę ETHUSDT z dziesięciokrotną dźwignią finansową.

Jeśli cena ethereum wzrośnie o pięć procent, pozycja inwestora, dzięki dźwigni, wygeneruje zysk wynoszący pięćdziesiąt procent w stosunku do zabezpieczenia (margin). Co osiem godzin naliczana jest opłata funding rate. Jeśli rynek jest silnie byczy, inwestor posiadający pozycję long może zauważyć niewielkie potrącenia z salda swojego konta na rzecz inwestorów grających na spadki.

W skrajnym scenariuszu, jeśli cena ethereum spadnie o dziesięć procent bez odpowiedniego zabezpieczenia kapitałowego, pozycja ulegnie automatycznej likwidacji przez giełdę, a wniesiony depozyt zabezpieczający zostanie utracony.

Zalety i ograniczenia

Główną zaletą kontraktów perpetual jest wygoda oraz wysoka płynność. Brak daty wygaśnięcia zdejmuje z inwestora konieczność ciągłego zarządzania terminami wygasania pozycji. Umożliwiają one elastyczne stosowanie strategii hedgingowych oraz spekulacyjnych z użyciem dźwigni zarówno na wzrosty, jak i na spadki cen.

Ograniczenia i ryzyka są jednak równie istotne. Użycie wysokiej dźwigni finansowej drastycznie zwiększa ryzyko natychmiastowej utraty całego kapitału w przypadku nagłej zmienności rynkowej. Ponadto, w okresach silnych trendów rynkowych, koszty finansowania mogą stać się bardzo wysokie dla jednej ze stron, co obniża rentowność długoterminowych inwestycji. Istnieje także ryzyko związane z samą giełdą, na której zawierane są transakcje, w tym ryzyko techniczne lub problem niewypłacalności platformy.