Oracle (Wyrocznia kryptowalutowa)
Wyrocznia w kontekście kryptowalut i technologii blockchain to podmiot lub system dostarczający zewnętrzne dane ze świata rzeczywistego do inteligentnych kontraktów (smart contracts), które same w sobie nie mają dostępu do informacji spoza własnej sieci.
Materiał edukacyjny przygotowany z pomocą AI i automatycznej kontroli jakości. Redakcja dodatkowo sprawdza wybrane materiały. Opisuje również ograniczenia i ryzyka; nie stanowi indywidualnej rekomendacji.
Wprowadzenie
Wyobraź sobie inteligentny kontrakt jako automatyczny automat sprzedający, który wykona zadanie tylko wtedy, gdy spełnione zostaną określone warunki. Ponieważ blockchain jest zamkniętym systemem, nie wie on na przykład, jaka jest aktualna pogoda, ile kosztuje uncja złota na tradycyjnej giełdzie, ani czy drużyna X wygrała mecz piłkarski. Aby sieć mogła podjąć decyzję opartą na zdarzeniach z prawdziwego świata, potrzebny jest bezpieczny przekaźnik informacji. Temu właśnie służy wyrocznia, czyli swego rodzaju pomost łączący niezależny świat blockchaina z zewnętrznym otoczeniem.
Problem polega na tym, że blockchain musi ufać źródłu danych. Gdyby zwykły użytkownik przesłał informację o cenie bitcoina do inteligentnego kontraktu, mogłoby dojść do oszustwa. Dlatego nowoczesne wyrocznie muszą być projektowane w sposób odporny na manipulacje. Często opierają się one na wielu niezależnych źródłach, które potwierdzają tę samą informację przed przekazaniem jej do sieci. Bez wyroczni większość zaawansowanych aplikacji zdecentralizowanych nie mogłaby w ogóle funkcjonować.
Szczegółowy opis
Technicznie rzecz biorąc, wyrocznia to warstwa oprogramowania lub sprzętu, która agreguje, weryfikuje i przesyła dane zewnętrzne do łańcucha bloków w formacie zrozumiałym dla inteligentnych kontraktów. Rozróżnia się wyrocznie scentralizowane oraz zdecentralizowane. Wyrocznia scentralizowana jest zarządzana przez jeden podmiot, co czyni ją łatwym celem ataku lub pojedynczym punktem awarii. Jeśli ten jeden dostawca zostanie zhakowany lub poda fałszywe dane, cała aplikacja zależna od tych informacji ponosi straty.
Z tego powodu w ekosystemie zdecentralizowanych finansów (DeFi) preferuje się wyrocznie zdecentralizowane. Korzystają one z wielu niezależnych węzłów dostarczających dane, które są następnie kryptograficznie weryfikowane i uśredniane. Występują również wyrocznie typu input, które dostarczają dane do wnętrza blockchaina, oraz wyrocznie typu output, które pozwalają inteligentnym kontraktom na wywołanie akcji w świecie zewnętrznym. Istnieją także rozwiązania obliczeniowe, które wykonują ciężkie operacje poza łańcuchem bloków, a na blockchain przesyłają jedynie gotowy wynik.
Przykłady
Najlepszym przykładem zastosowania wyroczni są platformy pożyczkowe w segmencie DeFi. Aby użytkownik mógł pożyczyć kryptowalutę pod zastaw innego aktywa, platforma musi na bieżąco znać rynkową wartość obu walut w czasie rzeczywistym. Wyrocznia dostarcza tę cenę do inteligentnego kontraktu, który automatycznie oblicza współczynnik zabezpieczenia i w razie potrzeby uruchamia procedurę likwidacji pozycji.
Innym przykładem są ubezpieczenia parametryczne, na przykład ubezpieczenia od opóźnień lotów. Inteligentny kontrakt zawiera regułę: jeśli wyrocznia pogodowa lub lotnicza potwierdzi opóźnienie lotu o ponad dwie godziny, odszkodowanie jest automatycznie wypłacane na portfel pasażera bez konieczności składania ręcznych wniosków. Podobnie wyrocznie są wykorzystywane w rynkach precyzyjnych oraz w zdecentralizowanych instrumentach pochodnych.
Zalety i ograniczenia
Główną zaletą wyroczni jest to, że odblokowują one ogromny potencjalny wachlarz zastosowań dla technologii blockchain, pozwalając inteligentnym kontraktom reagować na dynamiczne środowisko zewnętrzne. Dzięki nim smart kontrakty stają się użyteczne w handlu, finansach tradycyjnych, logistyce i ubezpieczeniach.
Ograniczeniem, a zarazem największym ryzykiem, jest tzw. problem wyroczni (oracle problem). Polega on na trudności zagwarantowania, że dane dostarczane ze świata zewnętrznego są w 100 procentach rzetelne i nie zostały sfałszowane u źródła. Jeśli wyrocznia poda błędne dane, inteligentny kontrakt wykona operację poprawnie pod względem technicznym, lecz katastrofalną w skutkach biznesowych. Istnieje istotna niepewność co do całkowitej odporności sieciowych wyroczni na skoordynowane ataki ekonomiczne, w których napastnik próbuje przekupić dostawców danych.