Przejdź do treści

Zagrożenie komputerami kwantowymi – czy kryptografia Bitcoina i Ethereum jest bezpieczna?

Wizualizacja abstrakcyjna łącząca symbole kryptografii blockchain z motywem technologii kwantowej

Analiza wpływu technologii kwantowej na bezpieczeństwo sieci blockchain. Sprawdź, które elementy kryptografii Bitcoina i Ethereum są narażone na ryzyko oraz jakie rozwiązania post-kwantowe są planowane.

Rozwój obliczeń kwantowych stawia nowe wyzwania przed współczesną kryptografią. Sieci takie jak Bitcoin i Ethereum opierają się na matematycznych algorytmach, które w przyszłości mogą zostać złamane przez zaawansowane komputery kwantowe. Zrozumienie tego zagrożenia wymaga przyjrzenia się architekturze obu projektów oraz mechanizmom kryptograficznym, z których korzystają.

Podstawy kryptografii w sieciach blockchain

Bezpieczeństwo kryptowalut opiera się na dwóch głównych filarach: algorytmach podpisu cyfrowego oraz funkcjach skrótu (hashowania). Służą one do potwierdzania własności środków oraz zabezpieczania historii transakcji przed modyfikacją.

Podpisy cyfrowe a algorytm ECDSA

Zarówno Bitcoin, jak i Ethereum (w warstwie wykonawczej) wykorzystują algorytm ECDSA (Elliptic Curve Digital Signature Algorithm) oparty na krzywych eliptycznych do generowania par kluczy: prywatnego i publicznego. Klucz prywatny pozwala na podpisanie transakcji, podczas gdy klucz publiczny służy do weryfikacji tego podpisu przez sieć.

Zagrożenie ze strony komputerów kwantowych wiąże się z algorytmem Shora. Jest to algorytm kwantowy, który teoretycznie potrafi w wielomianowym czasie rozwiązać problem logarytmu dyskretnego na krzywych eliptycznych. Oznacza to, że posiadając wystarczająco potężny komputer kwantowy, możliwe byłoby wyznaczenie klucza prywatnego na podstawie znanego klucza publicznego.

Funkcje skrótu i algorytm Grovera

Drugim elementem zabezpieczającym sieć są funkcje skrótu, takie jak SHA-256 w Bitcoinie czy Keccak-256 w Ethereum. Służą one m.in. do tworzenia powiązań między blokami oraz adresów. W tym przypadku teoretycznym zagrożeniem jest algorytm Grovera, który pozwala na przyspieszenie przeszukiwania nieuporządkowanej bazy danych.

Wpływ algorytmu Grovera na funkcje skrótu jest jednak mniejszy niż algorytmu Shora na podpisy cyfrowe. Zmniejsza on efektywną siłę bezpieczeństwa funkcji hashującej o połowę (np. SHA-256 staje się odporna na poziomie 128 bitów). Standardowe funkcje skrótu są powszechnie uznawane za odporne na te ataki przy odpowiedniej długości danych wyjściowych.

Które adresy w Bitcoinie są najbardziej narażone?

Warto zauważyć, że zagrożenie dla kluczy publicznych dotyczy przede wszystkim sytuacji, gdy klucz publiczny jest bezpośrednio ujawniony w blockchainie. W przypadku wielu nowoczesnych typów adresów (np. SegWit czy Taproot w Bitcoinie) w samej transakcji ujawniany jest jedynie skrót klucza publicznego (hash), a nie sam klucz. Dopóki transakcja nie zostanie nadana, potencjalny atakujący nie ma dostępu do klucza publicznego, na który mogłyby zadziałać algorytmy kwantowe.

Największe ryzyko dotyczy starych adresów (np. typu Pay-to-Public-Key), gdzie klucz publiczny został zapisany bezpośrednio w łańcuchu bloków podczas dokonywania transakcji wychodzących.

Rozwiązania post-kwantowe i perspektywy migracji

Społeczności skupione wokół projektów blockchainowych monitorują rozwój informatyki kwantowej. Choć komputery kwantowe zdolne do złamania obecnych algorytmów kryptograficznych jeszcze nie powstały (ze względu na problemy ze skalowaniem i korekcją błędów kubitowych), trwają prace nad planami awaryjnymi.

Główne ścieżki migracji obejmują:

  • Kryptografia post-kwantowa (PQC): Wprowadzenie nowych algorytmów opartych na strukturach matematycznych (np. kratach), których komputery kwantowe nie potrafią łatwo rozwiązać.
  • Hard forking sieci: Przeprowadzenie skoordynowanej aktualizacji oprogramowania (hard forka), która pozwoli na zmianę domyślnego systemu podpisu cyfrowego na algorytmy odporne na działania kwantowe.

Proces ten wymagałby jednak ogromnej zgody społecznej i technicznej, a także migracji środków ze starych adresów do nowych, bezpiecznych struktur.

Słowniczek

Pojęcia z tej publikacji wyjaśniamy w KryptoWiki.